Transformimi digjital i bankave shqiptare: teknologjitë e zbatuara dhe planet fintech
Bankat shqiptare kanë ndjekur një qasje të gjerë dhe progresive në adoptimin e teknologjive digjitale, duke e bërë transformimin digjital një shtyllë qendrore të strategjisë së tyre operacionale.
Sipas Vrojtimit të Digjitalizimit të Sektorit Bankar 2024, të Bankës së Shqipërisë, teknologjia më e përhapur mbetet “mobile banking”, e cila është adoptuar nga 100% e bankave, duke u shndërruar në kanalin kryesor të ndërveprimit me klientët dhe duke ofruar akses 24/7 në shërbime bazë bankare.
Paralelisht, 83.84% e bankave kanë integruar Application Programming Interfaces (APIs), duke mundësuar ndërlidhjen me platforma të palëve të treta, zhvillimin e produkteve të reja dhe përmirësimin e përvojës së klientit. Platforma e-banking është po ashtu gjerësisht e përhapur, me 81.52% të bankave që ofrojnë shërbime bankare online, duke reduktuar ndjeshëm nevojën për praninë fizike në degë.
Të dhënat gjithashtu tregojnë se në aspektin e sigurisë dhe verifikimit, teknologjitë biometrike janë zbatuar nga 80.47% e bankave, duke forcuar mbrojtjen e transaksioneve dhe besimin e klientëve. Automatizimi i proceseve përmes Robot Process Automation (RPA) është adoptuar nga 51.9% e bankave, duke synuar rritjen e efikasitetit operacional dhe reduktimin e gabimeve manuale. Zgjidhjet e identitetit digjital përdoren aktualisht nga 41.92% e bankave, ndërsa “cloud computing” është implementuar nga 24.37%.
Në kontrast, teknologjitë më të avancuara si Inteligjenca Artificiale dhe “big data analytics” kanë një nivel aktual adoptimi prej vetëm 14.94%, ndërsa blockchain po ashtu përdoret nga 14.94% e bankave, duke reflektuar një qasje më të kujdesshme ndaj inovacioneve që kërkojnë investime dhe kapacitete më të specializuara.
Projektet e ardhshme FinTech dhe drejtimet strategjike
Sipas Vrojtimit, planet e zhvillimit tregojnë se bankat shqiptare synojnë të thellojnë transformimin digjital në periudhën afatmesme dhe afatgjatë. Teknologjia e identitetit digjital pritet të zgjerohet më tej nga 65.52% e bankave në afatmesëm, duke reflektuar rëndësinë në rritje të verifikimit të sigurt në distancë.
Inteligjenca Artificiale është një nga fushat me potencialin më të madh të rritjes, ku 72.87% e bankave planifikojnë adoptimin në afatmesëm dhe 12.19% në afatgjatë, duke e pozicionuar AI si motor kyç për analitikën, personalizimin e shërbimeve dhe menaxhimin e rrezikut.
“Cloud computing” pritet të zgjerohet në 49.36% të bankave në afatmesëm, ndërsa vetëm 26.27% e shohin atë si investim afatgjatë, duke sinjalizuar një tranzicion gradual drejt infrastrukturave fleksibël dhe të shkallëzueshme.
Në horizontin afatgjatë, kuletat digjitale parashikohen të implementohen nga 42.11% e bankave, duke mbështetur zhvillimin e pagesave elektronike dhe zhvendosjen drejt një ekonomie pa para në dorë. Blockchain shfaqet si investimi më ambicioz afatgjatë, me 85.06% të bankave që planifikojnë adoptimin, ndërsa chatbot-et parashikohen të implementohen nga 37.28% e bankave në afat të gjatë, si pjesë e automatizimit të shërbimit ndaj klientit.
Këto plane tregojnë se bankat shqiptare po ndjekin një strategji të balancuar mes teknologjive tashmë të konsoliduara dhe inovacioneve të së ardhmes, duke synuar të ruajnë konkurrueshmërinë dhe të përmirësojnë përvojën e klientit në një mjedis financiar gjithnjë e më digjital./ekofin.al
